Το πανηγύρι της Παναγίας Αγγελόκτιστης μέσα από τον Τύπο μιας άλλης εποχής
Από το «Νέον Έθνος» του 1894 ως τον «Κυπριακό Φύλακα» του 1924: πώς κατέγραφαν οι εφημερίδες το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου στο Κίτι.
Το πανηγύρι της Παναγίας Αγγελόκτιστης αποτελεί εδώ και πολλές γενιές ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα στην ιστορία και την κοινωνική ζωή του Κιτίου. Παλιές εφημερίδες μάς επιτρέπουν σήμερα να ταξιδέψουμε περισσότερο από έναν αιώνα πίσω και να δούμε πώς καταγραφόταν το πανηγύρι στον κυπριακό Τύπο της εποχής.
Ήδη στις 20 Σεπτεμβρίου 1894, η εφημερίδα «Νέον Έθνος» αναφέρεται στην καθιερωμένη πανήγυρη του Δεκαπενταύγουστου στο Κίτι:
«Η κατά την 15ην Αυγούστου εις μνήμην της Θεοτόκου γινόμενη κατ’ έτος εν Κιτίω πανήγυρις ήτο και εφέτος πολυπληθής.»
Η ίδια ακριβώς αναφορά συναντάται ξανά στο «Νέον Έθνος» την 1η Σεπτεμβρίου 1896, επιβεβαιώνοντας ότι ήδη στα τέλη του 19ου αιώνα το πανηγύρι αποτελούσε καθιερωμένο και πολυπληθές γεγονός.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει δημοσίευμα της 3ης Σεπτεμβρίου 1910. Το «Νέον Έθνος» αναφέρει και πάλι ότι «πολυπληθής ήτο η πανήγυρις της 15ης Αυγούστου εν Κιτίω». Εκείνη τη χρονιά, μάλιστα, στο Κίτι μετέβη ο «στρατιωτικός λόχος» Λάρνακας, ο οποίος μετά τη Θεία Λειτουργία πραγματοποίησε ασκήσεις, ενώ αργότερα πραγματοποιήθηκαν ασκήσεις και στα Περβόλια, με τη συμμετοχή των λόχων Κιτίου, Περβολιών και Μαζωτού.
Οι λόχοι αυτοί φαίνεται ότι αποτελούσαν κάποιας μορφής γυμναστικούς ομίλους και όχι στρατιωτικές μονάδες με τη σημερινή έννοια του όρου, αφού την εκγύμναση των μελών τους αναλάμβαναν γυμναστές. Χαρακτηριστικά, σε δεύτερο δημοσίευμα της ίδιας ημέρας γίνεται αναφορά στον γυμναστή Α. Παρίση και στους κόπους που κατέβαλλε για τη «στρατιωτικήν εκγύμνασιν και μόρφωσιν» της νεολαίας.
Στο ίδιο δημοσίευμα, ο Νικόλας Αργυρού, μέλος του λόχου Μαζωτού, ευχαριστεί δημόσια τους κατοίκους του Κιτίου για τη «θερμήν δεξίωσιν και φιλοξενίαν» που προσέφεραν στα μέλη του λόχου κατά την άφιξή τους στο χωριό για το πανηγύρι.
Λίγα χρόνια αργότερα, στις 14 Αυγούστου 1913, η «Ηχώ της Κύπρου» συγκαταλέγει το Κίτι ανάμεσα στα χωριά της επαρχίας Λάρνακας όπου τελούνταν «πολυπληθείς πανηγύρεις».
Ίσως όμως η πιο χαρακτηριστική μαρτυρία προέρχεται από τον «Κυπριακό Φύλακα» της 27ης Ιουλίου 1924. Κάτω από τον ξεκάθαρο τίτλο:
«ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓΓΕΛΟΚΤΙΣΤΗΣ»
η Εκκλησιαστική Επιτροπή Κιτίου ανακοίνωνε προς το «χριστεπώνυμον πλήρωμα της νήσου» ότι η «εν Κιτίω (Λάρνακος) κατ’ έτος τελουμένη πανήγυρις της Παναγίας της Αγγελόκτιστης» θα πραγματοποιείτο στις 15 Αυγούστου 1924.
Μικρές ειδήσεις στις εφημερίδες της εποχής, πολύτιμες όμως σήμερα. Μέσα από αυτές διακρίνεται η μακρά συνέχεια ενός πανηγυριού που, τουλάχιστον από τα τέλη του 19ου αιώνα, συγκέντρωνε πλήθος κόσμου στο Κίτι και αποτελούσε σημαντικό θρησκευτικό και κοινωνικό γεγονός για την ευρύτερη περιοχή.